KONUTSEYİR REHBERİ
Ev mi mevduat mı?
Aynı sermaye ve aynı tarihlerde net nakdi karşılaştırın; vade yenilemesini garanti saymayın.
Bu rehberden ne çıkaracaksınız?
- Konut masrafları dahil başlangıç sermayesi ve karşılaştırılan tarihler eşit olmalı.
- 45 günlük mevduat sonucunu aynı oranla bir yıllık yenileme garantisi gibi okumayın.
Bu sorunun cevabı tek bir faiz veya fiyat artış oranı değildir. Evde oturmanın sağladığı kira tasarrufu ile kiraya verilerek elde edilen gelir ayrı senaryolardır.
Önce sermaye ve dönemi eşitleyin
Tamamen varsayımsal bir yıllık örnekte iki seçenek için 5.300.000 TL başlangıç sermayesi kullanın. Konuta 5.000.000 TL, alım giderine 300.000 TL ayrılıyorsa mevduatı yalnız 5.000.000 TL üzerinden hesaplamayın. Eşit sermaye, başlangıç maliyetinin alternatif getirisini de görünür kılar.
Konut yıl sonunda 5.800.000 TL’ye satılır, net kira 275.000 TL ve satış gideri 150.000 TL olursa toplam 5.925.000 TL; başlangıca göre yaklaşık %11,79 nominal getiri olur. Satış fiyatı burada senaryodur, piyasa tahmini değildir.
Kısa vadeyi yıllık garantiye çevirmeyin
5.300.000 TL, yıllık brüt %39, 45 gün ve yalnız örnek olarak %17,5 stopaj varsayımıyla yaklaşık 210.239 TL net faiz üretir. Bu 45 günlük sonuçtur. Aynı oranla yıl boyu yenileme yapılacağı bilinmediği için yıllık kesin gelir diye sunulamaz.
Banka teklifinde yıllık brüt oranı, faiz işleyecek anaparayı, gün sayısını, stopajı ve vade bozma koşulunu okuyun. TCMB ağırlıklı ortalaması banka taahhüdü değildir. Konutta da kira tahsilatı ve satışa kadar geçen süreyi hesaba katın.
Kullanım amacına göre karar dosyası
Oturum için alınan evde ödenmeyen kendi kiranızı karşı fayda olarak yazın; aynı ev için ayrıca kiracı geliri eklemeyin. Yatırım için alınan evde tahsil edilen net kira kullanılır. Acil nakit ihtiyacında satış süresi, fiyattan bağımsız bir kısıttır.
- Banka teklifini aynı tarihte yazılı alın.
- Konutun net kira ve satış giderini ayrı belgeleyin.
- Eşit dönem oluşmadan iki yüzdelik oranı sıralamayın.
KENDİ İLANINIZA UYGULAYIN
İki seçeneğin başlangıç parası, süresi ve netlik düzeyi eşit mi?
Her seçenek için başlangıç sermayesi, erişilebilir nakit tarihi, vergiler/giderler ve dönem sonu net tutar sütunları.
| Karşılaştığınız bulgu | İstenecek kanıt | Sonraki adım |
|---|---|---|
| Mevduatta yalnız ev bedeli kullanılmış, alım gideri dışarıda. | Toplam başlangıç nakdi ve alım gideri dökümü. | Alternatif getiriyi alım gideri dahil aynı başlangıç sermayesiyle hesaplayın. |
| 45 günlük teklif yıllık sonuçla karşılaştırılıyor. | Bankanın vade gün sayısı ve konut hesabının başlangıç/bitiş tarihleri. | Yenileme faizini garanti varsaymayın; bilinen vade ile senaryo dönemini ayrı belirtin. |
| Oturum faydasına hem kira tasarrufu hem kira geliri eklenmiş. | Konutun gerçekten kim tarafından kullanılacağı ve kendi kira gideriniz. | Oturum ve kiraya verme seçeneklerini ayrı dosyalayın; tek konuttan aynı anda iki fayda yazmayın. |
Dosyanızda her satır için belge tarihini ve açık kalan soruyu not edin. Bir belgeye erişemiyorsanız “doğrulanmadı” olarak bırakın; tamamlandı işareti yerine varsayım kullanmayın.
Kaynaklar ve kullanım sınırları
- Ticaret Bakanlığı · Konut finansmanı bilgilendirmesi ↗
Sözleşme öncesi bilgi, ödeme planı ve finansman koşulları; bankanın gerçek teklifi ayrıca alınmalıdır.
- TCMB · Elektronik Veri Dağıtım Sistemi ↗
Seri adı, coğrafi kapsam, birim ve dönemi kaynaktan kontrol etmek için; banka teklifi değildir.
- GİB · Hazır Beyan rehberleri ↗
Kira ve gayrimenkul elden çıkarma gelirinin beyanını ilgili gelir yılı rehberinden kontrol etmek için; kişiye özel vergi hesaplaması yapılmaz.
Kaynak bağlantıları konuyu doğrulamak içindir. Hesap örnekleri piyasa verisi veya kişisel yatırım, hukuk, vergi ya da mühendislik görüşü değildir.