GERÇEKLEŞMİŞ DÖNEM · TÜİK
Yatırım araçlarının geçmiş reel getirilerini karşılaştırın
Altın, mevduat, döviz, BIST 100 ve DİBS için yayımlanan 1, 3, 6 ve 12 aylık sonuçları aynı tutarda inceleyin. Nominal değişimi ve TÜFE/Yİ-ÜFE sonrası satın alma gücünü ayrı görün.
TÜİK · GEÇMİŞ DÖNEM KARŞILAŞTIRMASI
Aynı tutar, farklı yatırım araçlarında ne kadar değişti?
Bir tutar seçin; TÜİK’in yayımladığı son aylık veride 1, 3, 6 ve 12 aylık getirileri karşılaştırın. Reel tutar, seçtiğiniz enflasyon endeksine göre satın alma gücü değişimini gösterir.
Bu ekran geriye dönük istatistiksel karşılaştırmadır; tahmin, kişiye özel getiri hesabı veya yatırım tavsiyesi değildir. Mevduat oranı brüttür ve stopaj içermez; BIST 100, DİBS, döviz ve altın için işlem masrafı, vergi, alış-satış farkı ve kişisel portföy sonuçları hesaba katılmaz. Reel tutar, tutarı ilgili TÜİK enflasyon endeksine göre düzeltir; Yİ-ÜFE üretici fiyatlarını, TÜFE ise tüketici fiyatlarını ölçer.
Geçmiş getiri nasıl okunmalı?
Bu ekran TÜİK’in yayımladığı dönemin gerçekleşmiş istatistiklerini kullanır. Gelecekteki getiri tahmini değildir. Girilen tutar, yayımlanan oranı TL karşılığına çevirir; kişisel portföy sonucu olarak sunulmaz.
Mevduat serisi brüttür. Stopaj, yatırım aracına özgü vergiler, işlem maliyetleri ve alış-satış farkları bu serilerde kişisel hesabınıza göre düşülmez. TÜFE tüketici fiyatlarını, Yİ-ÜFE üretici fiyatlarını ölçer.
Hesabı kendi kararınızda nasıl kullanabilirsiniz?
TÜİK’in geçmiş dönem göstergelerini aynı süre ve ölçüyle karşılaştırır. Yüzdelik geçmiş getiriye girdiğiniz tutarın uygulanması kişisel hesap ekstresi değildir.
ÖĞRETİCİ ÖRNEK · PİYASA VERİSİ DEĞİLDİR
Örnek: nominal tutar ile reel değer ayrı okunur
- Varsayımsal nominal getiri %20 ise 100.000 TL için göstergeye göre nominal tutar 120.000 TL olur.
- Aynı dönem TÜFE artışı varsayımsal %25 ise reel değer 120.000 / 1,25 = 96.000 TL; reel fark −4.000 TL, oran −%4.
- TÜİK’in doğrudan yayımladığı reel oranı kullanıyorsanız tekrar enflasyon düşmeyin.
Sonucun yorumu: TÜİK mevduat serisi brüttür; bankanızın stopaj sonrası net faiziyle aynı değildir. Altın, döviz ve piyasa göstergelerindeki alış/satış farkı ile kişisel işlem maliyetleri ayrıca dikkate alınır.
Sonuca güvenmeden önce doğrulayın
- 1/3/6/12 ay seçimini tüm araçlar için aynı tutun.
- Nominal, TÜFE ve Yİ-ÜFE sonuçlarını birbirinden ayırın.
- Konutunuzun kira dahil toplam getirisini bu tablonun parçası saymayın.
Kaynaklar ve kullanım sınırları
- TÜİK · Finansal yatırım araçları metaverisi ↗
Geçmiş dönem brüt mevduat, BIST 100, külçe altın, dolar, euro ve DİBS için nominal/reel gösterge kapsamı; kişisel net portföy getirisi değildir.
Kaynak bağlantıları konuyu doğrulamak içindir. Hesap örnekleri piyasa verisi veya kişisel yatırım, hukuk, vergi ya da mühendislik görüşü değildir.
Karşılaştırmadan önce dönemi ve ölçüyü eşitleyin
Bu ekrandaki tutar, seçilen geçmiş dönemin oranını ölçekler. Bugün aynı tutarı yatırırsanız aynı sonucu alacağınızı veya o dönem içinde alım satım yapmış kişilerin eşit kazandığını göstermez. İlk kontrolünüz hangi aracın birinci olduğu değil, tabloda aynı dönem bitişinin ve aynı uzunluğun kullanılıp kullanılmadığı olmalıdır. Bir aylık sonucu bir yıllık oranla yan yana koymak farklı maruz kalma sürelerini birbirine karıştırır.
Örnek: nominal %30 ile enflasyon %25 ise reel getiri neden %5 değildir?
Yalnız hesap öğretmek için 1.000.000 TL’nin aynı dönemde nominal %30 arttığını ve tüketici fiyatlarının %25 yükseldiğini varsayalım. Dönem sonu nominal tutar 1.300.000 TL olur. Başlangıç döneminin satın alma gücüyle karşılık 1.300.000 ÷ 1,25 = 1.040.000 TL’dir; reel kazanç 40.000 TL, oran %4’tür.
Formül: (1 + nominal getiri) ÷ (1 + fiyat artışı) − 1. Yüzdeleri doğrudan çıkarmak bu örnekte %5 verir ve sonucu 1 puan fazla gösterir. 1.040.000 TL bankada ayrıca bulunan ikinci bir bakiye değildir; 1.300.000 TL’nin başlangıç fiyatlarıyla ifade edilmiş karşılığıdır.
TÜFE ve Yİ-ÜFE seçimi neyi değiştirir?
TÜFE tüketici sepetindeki fiyat değişimini, Yİ-ÜFE yurt içi üretici fiyatlarını izler. Konut için birikim yapan kişinin harcama sepeti bu ortalamalarla bire bir aynı olmayabilir. Enflasyon ölçüsünü değiştirince reel sıralama değişebilir; bu, yatırım aracının nominal geçmişinin değiştiği anlamına gelmez. Aynı tabloda farklı araçlara farklı deflatör seçerek sonuç üretmeyin.
İstatistik ile kişisel hesabınız arasındaki fark
- Mevduat: Buradaki seri brüttür. Kendi hesabınızda faiz işleyen anapara, vade günü ve geçerli stopajı net mevduat aracına girin. İstatistikteki ortalama, bankanızın bağlayıcı teklifi değildir.
- Altın ve döviz: Bozdurma ve yeniden alım arasındaki fark, fiziki üründeki işçilik ve kişisel işlem zamanı sonucu değiştirebilir. Gösterge fiyatla işlem fiyatını eşitlemeyin.
- BIST 100 ve DİBS: Yayımlanan göstergeyi seçtiğiniz tek hisse, fon veya tahvilin kişisel kazancı olarak okumayın. Ürünün fiyatı, vadesi, nakit akışı ve işlem maliyeti ayrıca incelenir.
Konutla kıyas yaparken eksik kalan parçalar
Konut bedelindeki değişime kira tahsilatını ekleyip bakım, boş kalma ve satış giderlerini dışarıda bırakmak tek taraflı bir sonuç verir. Ayrıca il veya bölge konut endeksi, elinizdeki dairenin gerçekten satılabileceği bedel değildir. Önce konutunuzun kendi net getiri senaryosunu kurun; ardından aynı başlangıç, bitiş ve enflasyon varsayımında karşılaştırın. Satışa çıkış ile paranın hesaba geçişi arasındaki süreyi de nakit ihtiyacınız açısından düşünün.
Resmî yöntemin kapsamı için TÜİK finansal yatırım araçları metodoloji dokümanını inceleyebilirsiniz. Bu sayfa gerçekleşmiş istatistikleri yorumlar; gelecek dönem için araç seçimi veya getiri sözü vermez.
İçerik gözden geçirme: · Oran örnekleri varsayımsaldır.